Коронавирус: пандемия маалында психиканы кантип сактоо керек?

Рисунок С?р?тт?н автордук укугу Emma Russell

Коронавирустан улам д?йн?д? белгисиздик ?к?м с?р??д?. Жа?ылыктарда мунун аягы жок сыяктуу эле айтылып жатат.

Мындай кырдаал кишилердин психикалык абалына таасир этпей койбойт. ?зг?ч? психикасы бузулган кишилер ?ч?н о?ой эмес.

?з?нд?н психика?ды кантип сактап калууга болот?

Д?йн?л?к саламаттыкты сактоо уюму (ДСУ) бир катар ке?ештерди сунуштап, аны эксперттер жана коомдук сайттардын колдонуучулары кубаттады.

"Тынчсыздануу - киши эрте? эмне к?т?п турганын билбей, келечегинен санаа тартып, мына-мына бирдеме болуп кетч?д?й абал. Коронавирус боюнча кырдаал мына ушундай абалды жаратат",-дейт Mind кайрымдуулук уюмунун ?к?л? Роузи Уитерли.

Эксперттердин айтымында, психикасы жабыркаган кишилерге ушул к?нд?рд? кошумча жардам керек болот. Бирок алар ?зд?р?н?н абалына кам к?р?? ?ч?н колдон келгенин жасашы керек.

Жа?ылыктарды аз окуп, керект?? маалымат булагын гана тандап алы?ыз

Ник Лидберг тынчсыздануудан пайда болгон туталак кишилерге жардам берген британдык AnxietyUK ассоциациясынын м?ч?с?. Анын айтымында, коркунучтан улам кырдаал к?з?м?лд?н чыгып, аны жайгарууга м?мк?н болбой калат. Мунун негизги себеби - психиканын бузулушу.

Коронавирус тууралуу маалыматтардын агымы Никтин абалын оордоштурду. Ал эки баланын атасы жана Кент аймагында жашайт. Акыркы учурларда Ник д?рб?л?? т?ш?рг?н бушаймандыктан жабыркап жатат.

"Мен катуу тынчсызданып баштаганымда ойлорум к?з?м?лд?н чыгып, катастрофа келе жаткандай абалда болом",-дейт Ник. Ал улгайып калган ата-энесин жана ?й-б?л?с?н?н башка м?ч?л?р?н ойлоп, тынчсызданып жаткан экен.

Ага к?п убакыт интернетке кирбей, жа?ылыктарды окубай туруу чо? жардам берет. К?пч?л?к кишилер убактысынын к?б?н маанайды т?ш?рг?н маалыматтарды к?р??г? коротушат. Белгил?? бир саатта гана жа?ылыктарды бир сыйра карап кою?уз. Коомдук сайттарга корогон убакытты чекте?из.

Медиа айды?ындагы фейк маалыматтардын к?п экенин эсепке алганда, жала? гана ишенимд?? маалымат булактарын колдонгонду ?зд?шт?р???з.

С?р?тт?н автордук укугу Emma Russell
Image caption Коомдук сайттарды жаап салып, эс алып жана кабатыр ойлордон арылууга аракет кылы?ыз

Интернети жок убакыт ?тк?р?? ?т? маанил??

24 жаштагы Алисон Манчестер аймагынан. Ал ?з?н?н саламаттыгына кабатыр болуп, коронавирус тууралуу к?п маалыматты билген туура деп эсептеген. Ошондуктан ал убактысынын к?б?н интернетке коротот. Интернет д?рб?л?? т?ш?рг?н абалды жаратып коюшу м?мк?н экенин жакшы т?ш?н?т.

"Бир ай мурун хэштег аркылуу кирип, маалыматтарды издеп ж?рд?м. К?рс?, коомдук сайттарда таштанды материалдар ?т? эле к?п экен. Аныгын билгенге чейин абдан тынчсызданып, ыйлап да ж?рд?м",-дейт Алисон.

Азыр эми кайсыл булактан маалымат алыш керек экенин жакшы ?зд?шт?р?п алган. Хэштег аркылуу коронавирус тууралуу окубай калды. Алисон акырындык менен коомдук сайттарга жана телевизорго кеткен убактысын китеп окууга арнаганга ?тт?.

С?р?тт?н автордук укугу Emma Russell

Колу?арды жуугула, бирок ?т? эле ышкалай бербегиле. Айрым психикасы жабыркаган кишилер ?ч?н улам эле "колду таза жуугула", "такай гигиена каражаттарын колдонгула" деп эскерте бер?? дагы тынчсыздануу алып келет. Айталы, азыр коронавирус пандемиясынын шартында колду жуугула деп ке?еш берип жатышат.

Баарлашуу

?з?н изоляцияда кармаган кишилер саны ?с? бериши м?мк?н. Ошондуктан мындай абалга туш болсо?уз сизге жакын кишилердин телефону же электрондук даректери аркылуу байланышып, баарлашып туру?уз.

"Убактысын келишип алып, к?н сайын бири-бири?ердин абалы?арды сурап тургула. Айлана?ыздагылар менен дайыма байланышта болу?уз",-деп ке?еш берди Роузи Уитерли.

?з???зд? изоляцияда кармап жаткан болсо?уз, адаттагы эле режими?изди карманып, ар бир к?н???з бири-биринен айырмаланып туруусуна аракет кылы?ыз.

Мурда кол жетпей ж?рг?н иштерди кылы?ыз. Маселен, китеп окуган дурус. Жыйынтыгында эки апта изоляция ?т? продуктивд?? болушу м?мк?н.

Нервти ая?ыз

Пандемия канчага уланарын ким билсин. Кандай болгондо дагы к?нд?н нурун к?б?р??к алы?ыз деп ке?еш берет адистер. Спорт менен алектенип, жакшы тамактанып, сууну жетишт?? ич?? керек.

Сизди бушайман кылган ойлор убактылуу экенин унутпа?ыз. Кырдаалды баалоо?уз дагы субъективд?? болорун эстеп туру?уз. Тынчсыздануу бир аз убакыттан кийин сизден ?т?п кетет. (AbA)