Covid-19 менен ибупрофен: вируска каршы дарылар тууралуу миф жана чындык

лекарства против вируса С?р?тт?н автордук укугу Getty Images

Акыркы убакта коомдук сайттарда коронавирус симптому болсо, ибупрофен, нурофен башка ушул сыяктуу дары-дармектерди колдонууга болбойт деген имиштер тарап жатат.

Ар кандай фейктер тарап, к?пт?рд?н башы айланды. Эмне болуп жатат? Кандай маалыматка ишенебиз?

Би-Би-Сиге комментарий берген дарыгерлер чынында эле коронавируска шектелген учурда ибупрофен сунушталбай турганын ырасташты.

Бирок башка себептер менен колдонуп жаткандар болсо, дарылап жаткан дарыгердин к?рс?тм?с? жок колдонууга болбойт.

Ибупрофен тууралуу талкуу кайдан чыкты?

Ибупрофен - нестероиддик сезген??г? каршы дары-дармектер тобуна кирет. Мындай дарылар температураны т?ш?р?п, грипптин же башка вирустук инфекциялардын симптомдорун же?илдетет. Бирок ошол эле маалда тескери таасири дагы бар. ?зг?ч? астма, ж?р?к илдети же кан айлануусунда к?йг?й? бар кишилерге терс таасири чо?.

Covid-19 белгилери учурундагы ибупрофендин касиети изилденген жок. Бирок мурда башка респиратордук инфекцияларга таасири изилденген. Айрым учурларда бейтаптын абалын чын эле оорлоштура турганы далилденген.

Эксперттердин негизги тыянагы мындай: ибупрофендин сезген??г? каршы компоненти кишинин вирус менен к?р?шк?н иммундук системасынын натыйжалуулугун т?м?нд?т?п коюшу м?мк?н.

Британиянын Улуттук саламаттыкты сактоо т?з?м? (NHS) жакында эле сайтына ибупрофендин коронавирус маалындагы зыяны азырынча толук далилдене электигин жазды. Кантсе дагы жарандарын аны колдонуудан алыс болуп турууга чакырды.

С?р?тт?н автордук укугу Getty Images
Image caption Д?йн?д?г? к?пт?г?н дарыканаларда парацетамол сатылып кеткен

"Эгерде сизде температура болсо, парацетамол колдону?уз. Эгерде сиз сезген??г? каршы дары-дармектерди башка себеп менен колдонуп жаткан болсо?уз же эмне кылышты билбей жатса?ыз, дарыгерге кайрылы?ыз",-деп чакырык жасады Франциянын саламаттыкты сактоо министри Оливье Веран. Ал адистиги боюнча невролог.

Медицина боюнча адис Том Уингфилд дагы парацетамолду сунуштайт. Анткени анын терс таасири азырак дейт ал.

"Нестероиддик дары-дармектер - узак убакыт ичинде колдонулган ибупрофен сыяктуулар ашказан менен б?йр?кк? зыянын тийгизиши м?мк?н. Бул ашказан жана боорунда илдети бар бейтаптар ?ч?н кооптуу",-деп эсептейт Том Уингфилд.

Бейшембиде Д?йн?л?к саламаттыкты сактоо уюму расмий т?рд? сунуштама берип, Covid-19 белгилери байкалган кишилерди ибупрофен колдонуудан алыс болууга чакырды.

Фейкти кантип ажыратып тааныса болот?

С?р?тт?н автордук укугу Facebook
Image caption Бул фейкте автор Венадагы изилд?? лабораториясына шилтеме берип, коронавируска каршы бир катар дары-дармектин к?ч?н далилдегиси келип жатат

Дарыгерлер интернеттеги маалыматтын булагын тандап кароого ке?еш бер??д?. Акыркы учурларда ж?т?л жана температура учурунда ибупрофен колдонгон бир нече киши оор абалда ооруканага т?ш?пт?р деген маалыматтар чыгып кеткен. Бирок аты аталган ооруканалар мындай кабарларды четке какты.

Адатта мындай маалыматтарда кайсыл бир медициналык булактарга шилтеме жасашат. Бирок дарыгерлер бул фейк экенин айтууда. Мындай "фейк адистердин ке?ешинен" сак болуу керек. Бир эле фейк кабар ар кайсыл аккаунттан келиши м?мк?н.

Ошол эле маалда расмий кишилердин с?з?н контексттен ?з?п алып, маанисин бузуп бер?? дагы ?т? кооптуу.

Т?рд?? ?лк?л?рд? дарыгерлер бир гана улуттук саламаттыкты сактоо тармагынын расмий сайттарына жана белгил?? илимий журналдарга ишен??г? чакырып жатышат. Кандай болгон к?нд? да дарыгердин сунуштамасы менен гана дары-дармектерди колдонгон туура.(AbA)