Virus corona có th? s?ng trên các b? m?t bao l?u?

Tùy thu?c virus corona b?n ra t? c?n ho c?a m?t ng??i nhi?m b?nh ? giai ?o?n nào và '??u trên b? m?t nào', nh?ng t?i ?a là chín ngày, theo các nhà khoa h?c. Ba?n quyê?n hi?nh a?nh NHAC NGUYEN/Getty Images
Image caption Tùy theo virus corona b?n ra t? c?n ho c?a m?t ng??i nhi?m b?nh ? giai ?o?n nào và '??u trên b? m?t nào', nh?ng t?i ?a là chín ngày, theo các nhà khoa h?c.

Chúng ta có th? nhi?m Covid-19 do ch?m vào các b? m?t b? nhi?m virus. Nh?ng ch? m?i ??y ng??i ta m?i hi?u r? d?n v? vi?c lo?i virus này có th? t?n t?i bao l?u bên ngoài c? th? ng??i.

Khi Covid-19 l?y lan, n?i s? h?i c?a chúng ta v? các b? m?t nhi?m b?n c?ng t?ng. B?y gi? m?i ng??i ?? quen v?i c?nh ? n?i c?ng c?ng trên kh?p th? gi?i, m?i ng??i c? m? c?a b?ng khu?u tay, nh?ng ng??i ?i làm c? g?ng ?i tàu ?? tránh ph?i m? c?a, nh?n viên v?n phòng c? sát bàn làm vi?c m?i sáng.

Virus corona: 'T?i h?i ph?c sau khi t? cách ly ?i?u tr? ? nhà'

'Chúng t?i ph?i ch?n ?i?u tr? b?nh nh?n nào, và bu?ng ai, nh? th?i chi?n tranh'

Virus corona: Anh s? yêu c?u t?t c? ng??i trên 70 tu?i t? cách ly

Virus corona: Du khách g?p khó khi EU t?ng c??ng c?m nh?p c?nh

? nh?ng n?i b? ?nh h??ng n?ng n? b?i Covid-19, các nh?n viên trong trang ph?c b?o h? phun kh? trùng các siêu th?, c?ng viên và ???ng ph?. Vi?c kh? trùng v?n phòng, b?nh vi?n, siêu th? và nhà hàng ?ang t?ng lên. ? m?t s? thành ph?, các ??i tình nguy?n viên còn t?a ?i ban ?êm ?? k? c? bàn phím các máy rút ti?n.

Gi?ng nh? nhi?u virus g?y b?nh h? h?p khác, bao g?m cúm, Covid-19 có th? l?y lan trong các gi?t n??c b?n ra t? m?i và mi?ng m?t ng??i nhi?m b?nh khi h? ho. M?t cái ho có th? b?n ra t?i 3.000 gi?t n??c. Các h?t n??c li ti này '??u' vào ng??i khác, vào qu?n áo và các b? m?t quanh h?, nh?ng m?t s? h?t nh? h?n có th? l? l?ng trong kh?ng khí. C?ng có m?t vài b?ng ch?ng cho th?y virus c?ng b? th?i ra trong ph?n. Do ?ó n?u m?t ng??i kh?ng r?a tay sau khi ?i v? sinh có th? làm l?y lan virus ra m?i th? mà h? ch?m vào.

?áng nói là, theo Trung t?m Ki?m soát và Phòng ch?ng B?nh d?ch (CDC), ch?m vào m?t b? m?t ho?c m?t ?? v?t có dính virus, và r?i s? lên m?t "kh?ng ???c coi là cách l?y lan chính c?a virus". M?c dù v?y, CDC và WHO nh?n m?nh r?ng c? hai cách r?a tay và làm s?ch các b? m?t mà chúng ta hay ch?m vào là chìa khóa ?? ng?n ch?n virus l?y lan. Do ?ó, dù chúng ta v?n ch?a bi?t chính xác bao nhiêu ca nhi?m virus do l?y t? các b? m?t nhi?m Covid-19, các chuyên gia khuyên nên c?n th?n.

M?t trong nh?ng khía c?nh ch?a r? là virus SARS-CoV-2, tên c?a lo?i virus g?y b?nh Covid-19, có th? s?ng bao l?u bên ngoài c? th? con ng??i. M?t s? nghiên c?u trên các lo?i virus corona khác, bao g?m Sars và Mers, cho th?y chúng có th? s?ng trên các b? m?t kim lo?i, th?y tinh, và nh?a trong kho?ng chín ngày, tr? khi chúng ???c kh? trùng ?úng cách. M?t s? th?m chí có th? t?n t?i t?i 28 ngày trong ?i?u ki?n nhi?t ?? th?p.

Các virus corona ???c ??c bi?t bi?t ??n v? kh? n?ng ph? h?i ? nh?ng n?i chúng có th? t?n t?i. Và các nhà khoa h?c hi?n ?ang b?t ??u hi?u h?n kh? n?ng này có th? ?nh h??ng nh? th? nào ??n s? l?y lan c?a virus corona m?i.

Neeltje van Doremalen, m?t nhà vi khu?n h?c t?i Vi?n Y t? Qu?c gia Hoa K? (NIH), và ??ng nghi?p c?a bà ? Hamilton, Montana, ?? làm m?t s? th? nghi?m ?? xem SARS-CoV-2 có th? s?ng bao l?u ? các b? m?t khác nhau. Nghiên c?u này, ch?a ???c c?ng b? ? t?p chí khoa h?c nào, ch? ra r?ng virus có th? t?n t?i ? các gi?t n??c l? l?ng trong kh?ng khi cho t?i ba ti?ng sau khi b?n ra t? m?t cái ho. Nh?ng h?t n??c li ti, t? 1-5 micrometres, bé h?n 30 l?n b? ngang s?i tóc - có th? t?n t?i vài gi? trong kh?ng khí t?nh.

?i?u này có ngh?a là virus l?u chuy?n trong h? th?ng ?i?u hòa kh?ng khí kh?ng ???c l?c s? ch? t?n t?i vài gi?, ??c bi?t là khi các gi?t n??c có xu h??ng l?ng xu?ng b? m?t nhanh h?n trong kh?ng khí b? xáo tr?n.

Nh?ng nghiên c?u c?a NIH cho th?y virus SARS-CoV-2 t?n t?i l?u h?n ? h?p gi?y - t?i 24 gi? - và t?i 2-3 ngày trên b? m?t nh?a và thép kh?ng d?.

Nghiên c?u ch? ra r?ng virus có th? t?n t?i l?u nh? v?y ? tay n?m c?a, bàn làm vi?c b?c nh?a ho?c các b? m?t c?ng khác. Tuy nhiên, các nhà nghiên c?u c?ng tìm ra r?ng, b? m?t b?ng ??ng có th? tiêu di?t virus trong kho?ng b?n gi?.

Nh?ng có m?t cách nhanh h?n: Nghiên c?u cho th?y virus corona có th? b? làm cho ng?ng ho?t ??ng ch? trong m?t phút b?ng cách kh? khu?n các b? m?t b?ng c?n 62百分比-71百分比 ho?c thu?c t?y hydro peroxide 0,5百分比 ho?c thu?c t?y gia dung có ch?a 0,1百分比 sodium hypochlorite. Nhi?t ?? và ?? ?m cao h?n c?ng có xu h??ng khi?n các virus corona khác ch?t nhanh h?n, m?c dù nghiên c?u ch? ra r?ng m?t virus corona có liên quan g?y ra b?nh Sars có th? b? tiêu di?t b?i nhi?t ?? 56 ?? C ? t? l? kho?ng 10.000 virus trong m?i 15 phút.

Dù kh?ng có s? li?u ch? ra có bao nhiêu virus trong m?t gi?t n??c li ti b?n ra t? m?t cái ho c?a m?t ng??i nhi?m b?nh, nghiên c?u trên các virus cúm cho th?y các gi?t n??c nh? h?n có th? mang t?i kho?ng vài ch?c ngàn b?n sao c?a virus cúm. Tuy nhiên, vi?c này khác nhau tùy thu?c vào chính lo?i virus, n?i nó ???c tìm tháy trong ???ng h? h?p và ? giai ?o?n nào c?a ng??i nhi?m b?nh.

Trên qu?n áo và các b? m?t khó kh? trùng, ch?a r? virus có th? s?ng ???c bao l?u. M?c dù các nhà khoa h?c v?n ?ang th? nghi?m trên qu?n áo, nh?ng các s? t? nhiên có th? khi?n virus b? kh? nhanh chóng. Vincent Munster, tr??ng b? ph?n sinh thái virus t?i Phòng Thí nghi?m Rocky Mountain, ??ng th?i là m?t trong nh?ng tr??ng nhóm nghiên c?u NIH, cho bi?t.

"Chúng t?i suy ?oán do v?t li?u x?p, nó hút ?m nhanh chóng và có th? b? m?c k?t vào các s?i v?i," ?ng nói. Nhi?t ?? và ?? ?m thay ??i c?ng có th? ?nh h??ng t?i vi?c virus t?n t?i bao l?u, và c?ng có th? gi?i thích vì sao nó ít ?n ??nh h?n trong các gi?t n??c l? l?ng trong kh?ng khí, vì chúng ti?p xúc nhi?u h?n."

"Chúng t?i hi?n ?ang ch?y các thí nghi?m ti?p theo ?? nghiên c?u ?nh h??ng c?a nhi?t ?? và ?? ?m m?t cách chi ti?t h?n."

Kh? n?ng virus t?n t?i quá l?u ch? nh?n m?nh t?m quan tr?ng c?a vi?c r?a tay và v? sinh các b? m?t, theo Munster.

Có kh? n?ng virus này có th? l?y truy?n qua nhi?u ???ng khác nhau, ?ng Munster cho hay.

Ch? ?? liên quan

Tin liên quan