Virus corona: Ca dao, t?c ng? Viê?t ??y 'tính th?i s?' trong mùa d?ch

Ng??i t??p th? d?c ? h? Hoàn Ki?m, Hà N??i Ba?n quyê?n hi?nh a?nh Getty Images
Image caption Ng??i t??p th? d?c ? h? Hoàn Ki?m, Hà N??i

T? ??u mùa d?ch g?y ra do con SARS-CoV-2 (tên c? là Corona, r?i nCoV) ??n gi?, m?ng x? h?i Vi?t và th?nh tho?ng c? báo chí n?a, l?i bùng n? th? ca.

?a s? ng??i Vi?t ??u có th? lúc này lúc khác th?t ra vài c?u có v?n có ?i?u nào ?ó. Kh?ng xét ??n n?i dung, nh?ng nó làm nhi?u ng??i ph?i nh?c l?i c?u c?m thán ?? l?u truy?n t? r?t l?u "T?c Vi?t qu? là d?n t?c thi s?". D? nhiên, h? nh?c l?i v?i nhi?u s?c thái khác nhau, trong ?ó b?ng ?ùa hay ch?m bi?m c?ng kh?ng hi?m th?y.

Nh?ng có l? th? mà có l? c?ng kh?ng ph?i th?. Có v? s? c?u v?n xu?i có v?n th? k?ch ho?c sáo r?ng trên m?ng, mà r?t nhi?u lúc ???c tung h? th?t ??y, nh?ng trong ??i s?ng th??ng nh?t, ng??i Vi?t chúng ta t? l?u ?? b? quên m?t kho tàng v?n h?c d?n gian s?u s?c và ?a d?ng.

Virus corona: D?n ch? kh?ng thua ??c tài trong ??i phó d?ch

Th? t? M?: Vi?t ki?u làm gì khi C? Vi t?n c?ng?

H?i xem, chúng ta b?y gi? ??t ?u?c thì tìm ???c m?y ng??i có th? dùng t?c ng? ca dao trong chuy?n trò, trong các bài vi?t, trong d?y d? con cháu?

Chúng ta g?n nh? ph? c?p ??i h?c, nh?ng có m?y ng??i thu?c và s? d?ng thành th?c cái kho tàng v? giá ?ó m?t cách t? nhiên nh? th?, nh? ?ng bà ta h?i x?a?

M?ng x? h?i ng??i Vi?t hay v?n h?c, báo chí ti?ng Vi?t h?m nay liên ti?p có nh?ng c?m t? th?i th??ng, nhanh chóng tr? thành c?u c?a mi?ng c?a toàn d?n nh?ng c?ng nhanh chóng ch?t ?i ch? sau vài tu?n ho?c vài tháng. ?ó là vì chúng th??ng ch? m?i d?ng l?i ? m?c m? ph?ng ho?c ch?i ch?, tuy ??c ?áo và hài h??c nh?ng ch?a ??t ??n m?c s?u s?c súc tích, ???c ?úc k?t t? nh?ng quan sát hay kinh nghi?m l?u dài.

Mùa d?ch, t?i l?c l?i kho tàng v?n h?c d?n gian h?u qu? v? ít c?u ??ng dao, t?c ng?, ca dao… t??ng c? rích mà hóa ra l?i là th?i s? ??nh cao nhé.

***

Ba?n quyê?n hi?nh a?nh Getty Images
Image caption ?n u?ng ?? ch?t và ng? t?t là cách t?t ?? t?ng c??ng s?c kh?e và hê? mi?n d?ch

??u tiên, trong mùa d?ch bác s? ??u khuyên m?i ng??i ph?i ?n u?ng ??y ??, ?i?u ?? ?? có mi?n d?ch t?t s?c ?? kháng cao, khó m?c b?nh, m?c thì b?nh nh? d? ch?a. ?ng bà ta có c?u này:

?n ???c ng? ???c là tiên

Kh?ng ?n kh?ng ng? m?t ti?n ??m lo

??c bi?t c?n ?n nhi?u rau qu? t??i ?? cung c?p ?? ch?t x? và vitamin cho c? th?, v?a d? tiêu hóa, giúp ??y nhanh c?n b? trong c? th? ra ngoài, v?a tra d?u m? b? máy:

-C?m ph?i rau, ?au ph?i thu?c

-C?m kh?ng rau nh? ?au kh?ng thu?c

Ba?n quyê?n hi?nh a?nh Getty Images
Image caption ? ngh?a c?a viê?c v??n ???ng, t??p th? d?c ?? ???c nh?c ??n trong ca dao x?a

Nh? v?n ??ng, t?p th? d?c, ch?i th? thao, rèn luy?n c? th? m?nh kh?e:

M?a tr?i trên núi m?a v?

Ch?n cò tay nh?n làm gì ???c ?n

Ch?n m?nh kh?nh nh? ch?n cò, tay thì loèo khoèo nh? tay (ch?n) nh?n, thì yêu còn ngán ch? làm ???c vi?c gì mà ?n, mà mu?n "làm ?n" thì ch?c ch?n c?ng ch?ng ???c gì!

??c bi?t ph?i siêng lau d?n nhà c?a cho s?ch s? th?ng thoáng, v? sinh v?t d?ng, nh?t là nh?ng v?t dùng hàng ngày ??a lên mi?ng:

-Nhà s?ch thì mát, bát s?ch ngon c?m

-B?nh tùng kh?u nh?p, h?a tùng kh?u xu?t

Covid-19: Ch?u ?u lên k? ho?ch ?óng c?a biên gi?i

Vi?t Nam h?c ???c gì t? kh?ng ho?ng Covid-19 ? ??

C?u d??i ? nói b?nh t?t t? mi?ng mà vào, tai h?a t? mi?ng mà ra. Vì mi?ng nói b?y nên mang tai h?a (tung tin ??n nh?m, ?i qua vùng d?ch mà khai gian ch?ng h?n, có th? b? ? tù). ?n chín u?ng s?i và ??m b?o th?c ?n s?ch ?? tránh con virus bò vào sinh b?nh t?t.

Mùa d?ch b?nh l?y lan nên tránh ?i l?i nhi?u. Th?c ?n ???ng ph? tuy ngon nh?ng v? sinh kh?ng b?o ??m ho?c kh?ng th? ??m b?o có ngu?n l?y t? chính v?t d?ng, khách ?n, nh?n viên ch? bi?n hay kh?ng. T?t nh?t t? n?u ?n u?ng trong nhà, nh? r?a tay th??ng xuyên:

-C?m nhà ?n ngon, con nhà d? khi?n

-Con ru?i là gi?ng hi?m nguy,

Cái ch?n c?a nó r?t vi trùng nhi?u

Ba?n quyê?n hi?nh a?nh Getty Images
Image caption 'C? ba cu?c, c?m ba bát, thu?c ba thang' là l?i nh?c nh? 'dùng thu?c ?úng ch? ??nh' c?a ng??i x?a

N?u nhi?m b?nh c?ng ??ng lo l?ng, h?y tu?n th? khuy?n cáo c?a chính quy?n n?i mình ?ang s?ng vì m?i n?i có m?t cách ch?ng d?ch phù h?p v?i ??t n??c h? nh?t. T? cách ly hay ?i cách ly ?? th?i gian, dùng thu?c ?úng ch? ??nh:

-C? ba cu?c, c?m ba bát, thu?c ba thang

(T?c ng? Vi?t Nam ch?n l?c c?a V??ng Trung Hi?u gi?i thích: C? ba cu?c m?i ph?n r? ???c thua, c?m ba bát m?i ?? no, thu?c ba thang m?i ?? li?u ch?a b?nh, m?i th?y r? tác d?ng).

***

??ng ho?ng lo?n lo l?ng vì nh?ng tin ??n nh?m, ??ng stress vì khi stress thì h? th?ng mi?n d?ch b? y?u ?i, b?nh t?t d? x?m nh?p. Lu?n nhìn ra khía c?nh tích c?c c?a s? vi?c, ??c các c?u chuy?n hài h??c, ?ùa gi?n và c??i th?t s?ng khoái. N?u b? cách ly hay ? ??a ph??ng b? phong t?a h?y h?c tinh th?n c?a ng??i ? mang nh?c c? ra ban c?ng ch?i cùng nhau, vì:

M?t n? c??i b?ng m??i thang thu?c b?

Tr??ng h?c ? nhi?u n??c kh?p th? gi?i ?? và s?p s?a ?óng c?a ?? h?n ch? n?i ??ng ng??i, d?ch b?nh d? l?y lan. H?c trò kh?p n?i bu?n chán r? ng??i:

H?c trò là h?c trò trung

Sáng mai ng? d?y gi? vung vét n?i

Thì cha m? v?n ph?i ?i làm nên ngày ngh? h?c ???c ng? ??y m?t thì ph?i t? vét n?i mà ?n!

Virus corona: Bê?nh nh?n 21 g?y ra bình lu??n b?c xúc ? VN

Covid-19: Xét nghiê?m c?a VN ?? th?c s? chính xác?

Vi?t Nam là x? c?n nhi?t ??i, n?ng ?m quanh n?m, các chuyên gia d?ch t? kh?p th? gi?i tuy ch?a kh?ng ??nh nh?ng ??u có nh?n xét chung ban ??u r?ng virus SARS-CoV-2 kh?ng s?ng l?u và có ??c l?c m?nh trong ?i?u ki?n khí h?u này.

?t nh?t có th? th?y tuy s? ng??i nhi?m ?? lên 66 ca (c?p nh?t 17/3/2020), trong ?ó có nh?ng b?nh nh?n l?n tu?i m?c nhi?u b?nh n?n nguy hi?m nh?ng ??n nay ch?a có ai t? vong. V?y h?y m? c?a th?ng thoáng cho ánh n?ng tràn vào, vì:

N?ng vàng là thang thu?c b?

Các d?ch b?nh khác nguy hi?m nh? HIV, Ebola, SARS, MERS… ??u có thu?c hay v?c xin sau m?t th?i gian. Do v?y c? l?c quan, hy v?ng, sau m?t th?i gian s? có thu?c ch?a kh?i b?nh:

Non cao c?ng có ???ng trèo

Nh?ng b?nh hi?m nghèo có thu?c th?n tiên

***

Con virus SARS-CoV-2, v? b?n d?ng gi?i ch?c là l??ng tính. Vì xét v? khía c?nh ch?a ?? sinh s?n thì chúng ?? nhanh nh? ?i?n, là ?i?m ??c thù gi?ng cái, còn xét v? tính cách can ??m ??i tr??ng phu thì chúng ch?c ch?n là gi?ng ??c. Chúng "Phú qu? b?t n?ng d?m"-ng??i siêu giàu c?ng nhi?m; "b?n ti?n b?t n?ng di-ng??i nghèo ki?t c?ng có th? nhi?m lu?n; "Uy v? b?t n?ng khu?t"-quan ch?c to m?y c?ng kh?ng tránh ???c, nhi?m tu?t.

??i m?t v?i k? ??ch v? ??i d??ng ?y thì ??ng khoe giàu khoe sang, t?t nh?t:

Thà v? s? mà ?n c?m h?m còn h?n ?au b?nh mà u?ng s?m nhung

Ba?n quyê?n hi?nh a?nh Getty Images
Image caption Các c? d?y nên ch?m ch? làm viê?c và bi?t ti?t kiê?m

Nh?ng d?ch b?nh là kh?ng th? ?oán tr??c. Cho nên khi kh?e m?nh h?y ch?m ch? làm vi?c và ti?t ki?m, bi?t lo xa ?? dành, lúc ??ng chuy?n ??n n?i treo niêu. ?ng bà d?y r?i:

???c b?a nào xào b?a ?y

B?a nào kh?ng th?y ??p chi?u n?m kh?ng

C?u t?c ng? nói trên r?t nên ???c ngành b?o hi?m giáo d?c s?u s?c cho toàn th? nh?n viên kinh doanh. Nó là l?i d?n ??y s?c thuy?t ph?c ?? khách hàng mua b?o hi?m.

***

Khi di chuy?n t? vùng d?ch v? ho?c th?y có các bi?u hi?n nhi?m b?nh, ngay l?p t?c báo cho c? quan y t? ?? ???c h??ng d?n cách ly, ch?m sóc.

Nh?ng ng??i gi?u b?nh nh? c? gái BN 17, ph? n? BN 34 c?a Vi?t Nam, b? c?ng ??ng c??i chê:

Kh?n ba n?m d?i ch? m?t gi?

Làm chi ?? ti?ng h?ng h? chê bai

BN 21 c?a Vi?t Nam là m??t quan ch?c c?a Vi?n hàn l?m khoa h?c x? h?i; m?t ng??i nghi nhi?m nh?ng ?m tính là B? tr??ng B? K? ho?ch và ??u t?. Khi truy d?u l?ch s? ?i l?i và ti?p xúc, ng??i ta l?c ra hàng ngày các ?ng sinh ho?t kh?ng khác gì m?t ??i gia t? b?n, tr?a ?n khách s?n 5 sao, chi?u ?ánh g?n, t?i ??i ti?c có ca s? hát giúp vui, b?t k? các ?ng lu?n lu?n rao gi?ng v? ??o ??c c?a ng??i c?ng s?n, h? hào"h?c t?p theo g??ng ch? t?ch H? Chí Minh" ph?i "s?ng gi?n d?, ti?t ki?m, chia s? v?i nh?n d?n". Tinh th?n "nói m?t ??ng làm m?t n?o" ?y d?n gian ?? g?i tên:

B?m ?i, có rét m?c b?m

Volga con c?i, gà h?m con x?i

Con ?i vui l?m, b?m ?i

Xin b?m c? ? nhà ng?i nhá khoai!

Ba?n quyê?n hi?nh a?nh Getty Images
Image caption Giá th?t có t?ng trong mùa d?ch ? m??t s? n?i

Mùa d?ch, hàng hóa ??t ??, d? ?m d?ch cúm heo n?m ngoái khi?n giá th?t heo t?ng g?p hai. Cho nên b?y gi? tiêu chu?n giàu sang là "c?m có th?t":

L?y ai mà ch?ng m?t ch?ng

L?y anh hàng th?t ?n lòng s?m mai

Qu? v? nh? ??c k? và d?y con cháu làm theo nhé. Kính chúc qu? v? toàn gia m?nh kh?e qua mùa d?ch này.

M?y l?i góp nh?t d?ng dài

Giúp vui ??c gi? nh?ng ngày "c? Vi"!

*Bài th? hiê?n v?n phong và quan ?i?m riêng c?a tác gi?, m??t doanh nh?n s?ng ? Sài Gòn.

Ch? ?? liên quan

Tin liên quan