Virus corona: Covid-19 ‘có th? giúp ??ng C?ng s?n Vi?t Nam c?i t?’

Vi?t Nam Ba?n quyê?n hi?nh a?nh Getty Images
Image caption M?t ng??i bán hàng ?eo kh?u trang phòng ch?ng d?ch b?nh viêm ???ng h? h?p c?p do ch?ng m?i c?a virus COVID-19

D?ch b?nh Covid-19 b?c l? các góc c?nh ph?c t?p v? y t?, chính tr?, nh?ng c?ng có th? là c? h?i cho Vi?t Nam c?i t?, theo nh?n xét c?a m?t nhà quan sát.

Trao ??i t?i Bàn Tròn Th? N?m h?m 12/3/2020 t? n?i ?ang th?m vi?ng là Austin, Texas, Hoa K?, Ti?n s?, Bác s? Tr?n Tu?n nói:

"T?i ngh? là Covid-19 này có tác ??ng r?t m?nh v?i ??i s?ng chính tr? ? Vi?t Nam trong th?i gian v?a qua và ??c bi?t trong th?i gian t?i ??y khi có ??i h?i c?a v?i ??ng C?ng s?n vào n?m 2021.

Bàn tròn BBC: Covid-19 và s?c kh?e n?n chính tr? VN

Covid-19: M?ng x? h?i Vi?t Nam, nh?ng ngày nóng d?ch

Virus corona và vi?n c?nh kinh t? Vi?t Nam

"Nói v?n t?t tác ??ng này, nhìn chung t?i cho r?ng có tác ??ng tích c?c mà nó giúp cho Vi?t Nam kh?c ph?c ???c m?t s? ?i?m y?u trong m?t th?i gian dài tr??c ??y.

"?ó là th? nh?t, chính Covid-19 ?? t?o ra cho c? h? th?ng nhà n??c và ng??i d?n nhìn nh?n ra ???c vai trò, vai trò thích y?u c?a y t? d? phòng, y t? c?ng c?ng và h? th?ng y t? nói chung ??i v?i s? phát tri?n c?a Vi?t Nam và các v?n ?? v? phát tri?n b?n v?ng."

'N?u kh?ng mu?n nhanh chóng b? nh?n chìm'

Theo nhà ph?n bi?n chính sách này, nh?ng kh?ng ho?ng mà qu?c t? và khu v?c ?? ?ang tr?i qua th? hi?n nhi?u ?i?u mà Vi?t Nam c?n chú ? ?úng m?c, TS. BS. Tr?n Tu?n nói thêm:

"Nh?ng kh?ng ho?ng này… n?u nh? kh?ng chú ? ?úng m?c ??n y t? d? phòng, y t? c?ng c?ng, thì ch?c ch?n là nh?ng thành t?u ??t ???c trong kinh t?, v?n hóa, k? c? giáo d?c c?ng r?t nhanh chóng b? nh?n chìm, ch? b?i các d?ch b?nh, ??c bi?t d?ch b?nh hi?n nay là d?ch b?nh l?y truy?n nh? chúng ta th?y k? c? t? ??ng v?t sang ng??i.

"Ch?c ch?n ??i h?i ??ng s? ph?i suy ngh? ??n ?? xu?t c?a bên y t? ?ang tich c?c thúc ??y, ?ó là v?n ?? y t? Vi?t Nam n?m trong an ninh y t? toàn c?u.

"Và ??c bi?t l?nh v?c chúng t?i ?ang c? g?ng thúc ??y, ?ó là "M?t s?c kh?e" - s?c kh?e con ng??i, s?c kh?e m?i tr??ng và s?c kh?e ??ng v?t, th?c v?t g?n li?n v?i nhau."

"?i?m th? hai, tác ??ng tích c?c c?a Covid-19 ??a l?i, ??y là vai trò c?a ng??i d?n r?t quan tr?ng. Chúng ta th?y r?ng mu?n phòng ch?ng ???c Covid ? ??y, thì v?n ?? kh?ng ph?i h? th?ng nhà n??c ?? làm t?t ??n ??u n?a, mà ch?c ch?n kh?ng th? b? qua vai trò c?a t?ng ng??i d?n m?t.

"V? ki?n th?c c?n, s? minh b?ch c?a th?ng tin mà nhà n??c c?n cung c?p cho ng??i d?n, s? g?n n?i gi?a th?ng tin trong n??c v?i th?ng tin ngoài n??c và ??c bi?t là vai trò c?a ng??i d?n trong t?o ra l?i s?ng mà tích c?c cho d? phòng, thì nó s? có ?nh h??ng r?t tích c?c h?n n?a.

"T?i cho r?ng d?ch Covid này s? giúp cho ng??i d?n nhìn l?i và tránh ???c l?i s?ng tiêu th? và s? nh?n m?nh ??n vai trò c?a m?i tr??ng, nh?ng y?u t? g?i là ch?m sóc s?c kh?e, gi? gìn s?c kh?e b?n th?n, h??ng t?i v?n ?? các m?c tiêu d? phòng mà y t? ?ang thúc ??y."

Ba?n quyê?n hi?nh a?nh Getty Images
Image caption D?ch Covid-19 tác ??ng tiêu c?c, toàn di?n v?i kinh t? VN

V? Hán th?t b?i và vai trò nào c?n d?n ???ng?

?i?m ti?p theo, theo chuyên gia y h?c d? phòng và nhà ph?n bi?n chính sách này là v? d?ch Covid-19 cho th?y ??ng c?ng s?n, và vi?c chu?n b? v?n ki?n hi?n nay cho ??i h?i 13 c?n ph?i rút kinh nghi?m và t? duy l?i v? ?i?u mà ?ng g?i là vai trò c?a khoa h?c d?n ???ng trong hành ??ng chính sách.

?ng Tr?n Tu?n nói ti?p v?i Bàn Tròn Th? N?m:

"?? phòng ch?ng ???c d?ch, chúng ta th?y r?ng là m?c dù là toàn d?n, toàn di?n, nh?ng mà ph?i có ph??ng pháp, ph?i có cách th?c, ph?i có d?n ???ng b?i khoa h?c.

"Và trong khoa h?c, c?ng nh? trong phòng ch?ng d?ch, chúng ta th?y r?ng d?ch t? h?c ch?ng h?n r?t quan tr?ng, th?t b?i c?a V? Hán ban ??u chính là v?n ?? các nhà khoa h?c Trung Qu?c ?? kh?ng chú tr?ng ?úng m?c ??n vai trò c?a d?ch t? h?c trong sáng t? nh?ng th?ng tin d?ch t? h?c ?? giúp cho vi?c ??nh hình chi?n d?ch phòng, ch?ng d?ch.

"T?i cho r?ng th?t b?i ??c bi?t trong tháng ??u c?a phòng, ch?ng d?ch c?a V? Hán là m?t s? th? hi?n và t? ?ó các n??c ??u ph?i rút kinh nghi?m, nhìn nh?n l?i vai trò c?a khoa h?c d?n ???ng trong v?n ?? các v?n ki?n s?c kh?e c?ng ??ng.

Máy c?a b?n kh?ng h? tr? nghe xem
N?m ?i?u c?n bi?t v? virus corona

"?i?m th? t?, t?i ngh? r?ng ??i h?i ??ng ph?i chú ? trong v?n ?? này, ??y là chúng ta th?y r?ng nh?ng n??c m?c dù m?nh nh?ng kh?ng có s? giám sát ??c l?p v?i s? v?n hành h? th?ng, ?? ??m b?o h? th?ng ??m b?o ???c s? chu?n b?, s? s?n sàng ??i phó, k? c? khi ?? có lu?t pháp ra r?i, thì v?n hành c?a h? th?ng ?ó ra sao, n?u nh? kh?ng có s? giám sát, ?ánh giá ??c l?p, thì kh? n?ng chúng ta th?y r?ng nó s? kh?ng ??t ???c hi?u qu? mong ??i.

"Nên t?i ngh? r?ng, trong Covid-19 này, c?ng cung c?p cho bài h?c là ph?i nhìn nh?n l?i vi?c thi?t l?p h? th?ng giám sát, ?ánh giá ??c l?p, s? v?n hành c?a các h? th?ng, ??c bi?t h? th?ng y t?, ?? mà có th? phòng ch?ng ???c d?ch cho t?t."

Truy?n th?ng quan tr?ng th? nào?

Cu?i cùng, nhà quan sát và ph?n bi?n chính sach x? h?i dành s? chú ? trong bình lu?n c?a mình t?i l?nh v?c truy?n th?ng, v? vai trò c?a l?nh v?c và ho?t ??ng này, Ti?n s?, Bác s? Tr?n Tu?n nói:

"?i?m th? n?m, tóm l??c l?i n?a, là Covid-19 cho nh?n th?y r?ng truy?n th?ng c?c k? quan tr?ng và trong truy?n th?ng này, ph?i có s? song hành gi?a truy?n th?ng c?a nhà n??c v?i truy?n th?ng m?ng x? h?i.

"Và chúng ta th?y r?ng kinh nghi?m c?a Covid-19 ? Vi?t Nam cho th?y m?ng x? h?i ?óng vai trò r?t tích c?c trong v?n ?? truy?n bá th?ng tin, chia s? trong n??c.

"??y là nh?ng cái tích c?c mà t?i th?y ???c th? hi?n và vi?c chu?n b? v?n ki?n ??i h?i ??ng s? có s? xem xét ?? mà có s? thay ??i."

Bác s?, Ti?n s? Tr?n Tu?n là chuyên gia ph?n bi?n ??c l?p chính sách y t? và gi?m ?ói nghèo c?a kh?i các t? ch?c khoa h?c ??c l?p cho các c? quan ??ng, Qu?c H?i, chính ph? Vi?t Nam và các t? ch?c qu?c t? giúp ?? Vi?t Nam.

?ng nguyên là n?i trú d?ch t? h?c khóa X và gi?ng viên d?ch t? h?c ??i h?c Y Hà n?i; t?ng là nghiên c?u viên khách m?i v? s?c kh?e qu?c t? ??i h?c y t? c?ng c?ng Harvard (1994-1995).

Bác s? Tr?n Tu?n t?t nghi?p Ti?n s? chuyên ngành D?ch t? h?c và s?c kh?e d?n s? t? ??i h?c Newcastle, ?c (1997-2003), ?ng là sáng l?p viên và Tr??ng ban ?i?u hành liên minh phòng ch?ng b?nh kh?ng l?y, nhi?m Vi?t Nam NCDs-VN (2015-2019), ??ng th?i là giám ??c trung t?m nghiên c?u và ?ào t?o phát tri?n c?ng ??ng-RTCCD t? n?m 2003 t?i nay.

M?i qu? v? b?m vào ???ng d?n này ?? theo d?i Bàn Tròn Th? N?m v? Covid-9 và chính tr? Vi?t Nam c?ng nh? vi?c chu?n b? cho ??i h?i 13 c?a ??ng C?ng s?n.

Ch? ?? liên quan

Tin liên quan